Deelsessies

1. Angst is als een gevangenis
Angela Apon, Master SEN en Gedragsdeskundige, Angela Apon Expertise binnen de basisschool
Als leerkracht heb je een essentiële rol in de ontwikkeling van een kind. In de eerste plaats geef je het kind onderwijs en leer je het lezen, schrijven, rekenen, enz. Maar wat nu als een leerling angsten heeft die hem/haar het leerproces in de weg zitten? Lukt het je dan nog om ook deze leerling onderwijs te geven? 
Tijdens deze presentatie leren we vanuit een stukje theoretisch kader wat de achtergrond is van een angststoornis en welke verschillende vormen er van angststoornissen zijn.
Vanuit voorbeelden en beeldmateriaal verzamelen we praktische tips en ideeën om “morgen” in de klas toe te passen. Ook psycho-educatie en klassenvoorlichting over angststoornissen, waar jij als leerkracht een belangrijke rol in speelt, komen hierbij aan de orde.
Werkvorm: lezing / presentatie (kennisoverdracht)
Leerdoelen:
Aan het eind van deze presentatie:

  • weet je wat een angststoornis is en hoe het zich uit;
  • ken je verschillende behandelmethodes;
  • heb je kennis verzameld over verschillende angststoornissen, zoals een trauma, OCD en selectief mutisme;
  • kan je 'morgen' aan de slag met een klassenvoorlichting over angststoornissen;
  • kan je desbetreffende leerling psycho-educatie geven.

Doelgroep: primair onderwijs
Leeftijdscategorie: kinderen (6 tot 12 jaar)

2. Boosheidcontrole
Marien Lokerse, boosheidscontrole trainer voor het regionaal trainingscentrum, CJG Den Bosch.
Te snel, te heftig of te lang boos...Het lijkt wel of dit gedrag vaker voorkomt dan voorheen. In deze interactieve deelsessie gaat de spreker in op mogelijke oorzaken maar vooral zal het gaan over wat de leerkracht/opvoeder kan doen.
Welk gedrag is handig om boosheid (en ander lastig gedrag) te voorkomen en welke effectieve methoden zijn er om de boze leerling weer de controle te geven. In deze deelsessie krijgt u concrete, direct toepasbare tips (of huiswerk..)om de volgende dag mee aan de slag te gaan.
Werkvorm: lezing / presentatie (kennisoverdracht)
Leerdoelen:

  • Deelnemers leren waar oorzaken liggen voor boos en opstandig gedrag.
  • Deelnemers krijgen concrete handvatten om boosheid te voorkomen.
  • Deelnemers krijgen inzicht in methoden om de boze leerling te helpen; tips waarmee zij direct aan de slag kunnen.

Doelgroep: professionals in onderwijs (bo en vo) en zorg
Leeftijdscategorie: kinderen (6 tot 12 jaar)

3. Stigma-vrij opgroeien: hoe draag jij daaraan bij?
Eline Kolijn, projectbegeleider Jeugd & Onderwijs, Samen Sterk zonder Stigma
Mink de Vries, Ambassadeur Jeugd & Onderwijs, Samen Sterk zonder Stigma

In hoeverre krijgen kinderen te maken met stigma? Een groot deel van de kinderen die psychisch kwetsbaar zijn krijgt een negatief label, wat hun ontwikkeling en herstel belemmert. Om dit te voorkomen is het van belang actief te werken aan een sfeer van openheid en begrip binnen het onderwijs en de ggz.
In deze deelsessie kijken we naar de betekenis en de effecten van stigma. We gaan in gesprek over uw eigen rol en we verkennen hoe jeugdzorg en onderwijs samen kunnen zorgen dat kinderen stigmavrij opgroeien.
Werkvorm: lezing / presentatie (kennisoverdracht)
Leerdoelen:

  • Deelnemers weten wat stigma is.  
  • Deelnemers weten wat het effect van stigma is voor mensen (kinderen/jongeren) met een psychische aandoening. 
  • Deelnemers weten wat werkt in het tegengaan van stigmatisering. 
  • Deelnemers kunnen kennis over stigma toepassen in hun eigen context.

Doelgroep: professionals werkzaam binnen de ggz en professionals werkzaam in het onderwijs
Leeftijdscategorie: niet leeftijd gebonden

4. En hoe classificeren we vroegkinderlijk trauma?
Drs. Marina Reijns, klinisch psycholoog/psychotherapeut en inhoudelijk directeur Fier
Het herkennen van de problematiek ten gevolge van mishandeling in de vroege kindertijd en vroegkinderlijk trauma is onvoldoende geborgd in de DSM 5, de richtlijnen en zorgstandaarden. De zorgprogrammering in de kinder- en jeugd psychiatrie werkt daar ook niet aan mee. Wat wordt er gemist? En wat kan er anders?
Werkvorm: lezing / presentatie (kennisoverdracht)
Leerdoelen:

  • herkennen van vroegkinderlijk trauma
  • waar is overlap met andere ontwikkelingsstoornissen
  • kennis hebben van de behandelmogelijkheden

Doelgroep: gemeente/wijkwerk en onderwijs
Leeftijdscategorie: niet leeftijd gebonden

5. COMTEXT: de communicatieve context van kinderen met taalontwikkelingsstoornissen (TOS) 
Dr. Brigitta Keij, senior onderzoeker, Koninklijke Auris Groep
Dr. Iris Duinmeijer, senior onderzoeker, Koninklijke Auris Groep

In de behandeling van jonge kinderen met een taalontwikkelingsstoornis (TOS) wordt vaak ook aandacht besteed aan wat de communicatieve context, bijvoorbeeld ouders/verzorgers en medewerkers in de kinderopvang, kan doen om de taalontwikkeling te stimuleren. COMTEXT is een vragenlijst om communicatief gedrag van de context van kinderen met TOS in kaart te brengen en veranderingen in dat gedrag te meten. In deze presentatie komen belangrijke principes in de taalstimulering van het jonge kind aan bod en wordt geschetst hoe de vragenlijst tot stand is gekomen.
Werkvorm:  Lezing/presentatie – met daarin casussen /best-practices verwerkt
Doel: Inzicht te geven in het belang van de communicatieve context en handvatten te bieden om de behandeling van de communicatieve context van een kind in te richten en te evalueren.
Doelgroep: logopedisten, orthopedagogen, GZ-psycholoog, (kinder- en jeugd)psycholoog, therapeut, eerstelijnspsycholoog
Leeftijdscategorie: kinderen (2-5 jaar)

6. Over de zin en onzin van reïficeren (deze deelsessie vindt alleen in de 2e ronde plaats)
Prof.dr. Trudy Dehue, Emeritus hoogleraar, Wetenschapsfilosoof en wetenschapssocioloog, Universiteit Groningen
In een deelsessie kunt u samen met professor Trudy Dehue het begrip 'reïficeren' uit haar plenaire lezing verder exploreren. Zij verzoekt de deelnemers vriendelijk tevoren op internet het artikel van Arthur Eaton over 'verwarde personen' te lezen (uit de Groene Amsterdammer van 7 maart 2018). In interactief overleg gebruiken we ook dit voorbeeld om meer grip te krijgen op het verdinglijken van definities ('reïficeren' dus) dat Trudy Dehue in haar lezing bespreekt. Is deze gewoonte wel altijd te vermijden? Wat vinden we van de gevolgen ervan? 
Werkvorm: lezing / presentatie (kennisoverdracht)
Leerdoelen: het doel van de sessie is hier meer inzicht op te krijgen en na te denken over de gewoonte van het reïficeren bij het eigen onderzoek of in onze omgang met ons zelf en anderen.
Doelgroep: iedereen die belangstelling voor het onderwerp heeft.
Leeftijdscategorie: niet leeftijd gebonden

7. Seksueel opvallend gedrag, signaal of stoornis? Spring in de wereld van het kind /de jongere en begrijp er meer van.
Drs. Harriet Hofstede, GZ psycholoog, specialist op het gebied van kindermishandeling en seksueel misbruik.   
In deze interactieve lezing/workshop wil ik aan de hand van eigen casuïstiek uit het publiek op interactieve wijze onderzoeken wat helpt om opvallend seksueel gedrag van kinderen en jongeren te begrijpen. Met handige tips om met jongeren in gesprek te gaan. 
Werkvorm: lezing / presentatie. Kennisoverdracht en praktische tips over hoe in gesprek te gaan met het kind /de jongere met opvallend seksueel gedrag .
Leerdoelen: deelnemers hebben kennis van tenminste 5 belangrijke voorwaarden om in gesprek te komen met het kind/de jongere zelf bij opvallend seksueel gedrag. (privacyrechten, schuld,/schaamte, positionering van de medewerker en kennis van de  kenmerken en werkwijze van plegers.) en een aantal praktische tips/vaardigheden meegekregen in de vorm van do en don’ts  
Doelgroep toehoorders: jeugdzorg medewerkers, gezinsvoogden, psychologen,  medewerkers Veilig Thuis, maatschappelijk werk, ouder-kind adviseurs, medewerkers Veiligheidshuizen/omgangshuizen, medewerkers  meldpunten kindermishandeling/huiselijk geweld, jeugdartsen, huisartsen, praktijkondersteuners huisartsen, pedagogisch medewerkers in ziekenhuizen /jeugdzorginstellingen, sociotherapeuten.  
Leeftijdscategorie: cliënten van 7- 21 jaar. 

8. Zelfregulatie: persoonlijke diagnostiek, training en onderzoek.
Drs. Esther L. ten Brink, psychotherapeute / GZ-psycholoog, werkzaam bij j-GGZ Fortagroep en j-GGZ Praktijk Zelfregulatie Oudewater. 
Dr. Albert J.G.B. Ponsioen, klinisch neuropsycholoog, werkzaam bij j-GGZ Praktijk Zelfregulatie Oudewater en het Landelijk Kenniscentrum LVB in Utrecht. 

Bij veel kinderen met een DSM classificatie is er sprake van onderliggende executieve functieproblemen. Aan de hand van casuïstiek laten we zien hoe deze functies, nodig voor succesvolle zelfregulatie, in kaart kunnen worden gebracht. Motivatie voor behandeling begint met psycho- educatie, waarbij individuele profielen gelegd worden naast neuropsychologische modellen en vertaald worden in heldere plaatjes. Bij de behandeling ligt de focus op datgene wat een kind wél nodig heeft van zijn omgeving om succesvol te zijn, het compenseren van zwakke kanten en het trainen vaardigheden en onderliggende executieve functies. Met op maat gesneden klachtenlijstjes (Daily reportscales) wordt de behandeling geëvalueerd en bijgesteld. De deelnemers worden uitgenodigd zelf een trainingsprogramma vorm te geven.
Werkvorm:  Casus-behandeling / Best-practice
Leerdoelen: Meer inzicht in persoonlijke diagnostiek en behandeling, trainingsmogelijkheden en het zelf als behandelaar onderzoeken van behandeleffecten (single-case studie).
Doelgroep: Jeugdzorg en onderwijs
Leeftijdscategorie:  Kinderen (6 tot 12 jaar)

9. Vroegsignalering, afwachten of actie?
Michiel Noordzij, Kinder- en Jeugdpsychiater, YOEP Onderwijs en Zorg
Vroegsignalering is een vorm van preventie. Preventie is een essentieel onderdeel van de transitie jeugdzorg, maar door de forse belasting van deze transitie hebben we het er te druk voor. In deze deelsessie wordt besproken dat preventie de druk juist vermindert en dat vroegsignalering zonder veel belasting op school kan gebeuren. Het FunctioneringsProfiel kan daar een belangrijke rol bij spelen. Het maakt ons handelingsvaardig en zo wordt preventie geen ver transformatiedoel, maar een dichtbije actie.
Werkvorm: Lezing / Presentatie (denkuitdaging)
Leerdoelen:

  • Het plaatsen van vroegsignalering in het geheel van preventie.
  • Het ontmaskeren van preventie als passief ideologisch doel 
  • Het introduceren van vroegsignalering als contextuele en niet-medicaliserende, actieve vorm van preventie

-Kennismaken met snelle vroegsignalering met behulp van het FunctioneringsProfiel (FP)
-Verband leggen tussen handelingsvaardigheid en preventie
Doelgroep: Allen aan de voorkant van het werkveld op school en in de jeugdhulp
Leeftijdscategorie: Kinderen en Jongeren ( 4-18 jaar)

10. Gameverslaving wellicht erkend als psychische stoornis? (deze deelsessie vindt alleen in de 2e ronde plaats)
Dr. Jeroen Lemmens, gedragswetenschapper aan de Universiteit van Amsterdam 
Het herkennen van obsessief, compulsief en problematisch gebruik van videogames onder jongeren is van groot belang bij het voorkomen van sociale problemen en essentieel voor een effectieve behandeling. De DSM-5 en de ICD-11 bieden nuttige handvaten voor het herkennen van deze moderne verslaving. Maar waar ligt precies de grens tussen passie en verslaving? Komt het door verslavende games of zijn het verslavingsgevoelige spelers? Wie zijn het meest kwetsbaar voor het ontwikkelen van gameverslaving en wat zijn de meestvoorkomende gevolgen? En wat kunnen ouders, hulpverleners en spelers er het beste tegen doen?
Werkvorm: Lezing / Presentatie (kennisoverdracht)
Leerdoelen:

  • herkennen van de kenmerken van gameverslaving
  • kennis van de oorzaken en gevolgen
  • kennis van de behandelmogelijkheden

Doelgroep: Jeugdzorg medewerkers, onderwijzers, psychologen, therapeuten
Leeftijdscategorie: Adolescenten en jongvolwassenen (12-28 jaar)